Ogen stralen als fonkelende smaragden, de blauwe pels krijgt een zilverachtige glans. Ze beweegt zich elegant en gracieus als geen ander, laat anderzijds ook de explosieve kracht vermoeden die deze mooie dieren bezitten. Ze doen steeds opnieuw denken aan blauwe ´panters in miniatuur´. Het gaat over de Blauwe Rus, een kat om van te dromen. Wie haar eenmaal ten prooi viel, eenmaal genade in haar diepgroene ogen vond, zal het moeilijk hebben, de bekoring van deze kattensoort te weerstaan.

Al in de achtste eeuw leefde dit ras in de het noorden van Noorwegen, Finland en Rusland. Toen evenwel gewoon ´Blauwe kat´ genoemd. Zelfs de vikingen hadden een voorliefde voor de Blauwe ´Russin´. De tentoonstelling over hun kleding in het Parijse Vikingmuseum is he bewijs voor deze voorliefde. Uit wetenschappelijke onderzoeken is gebleken dat zeevaarders uit het noorden in die tijd handschoenen en moffen droegen die uit blauwe kattenpels gemaakt waren. Daarom kunnen we vermoeden, dat de Blauwe Rus al in 830-840 bestond. Niemand kan met zekerheid zeggen of het ook de Blauwe Rus was die in de oude noordse sagen de kar van aardmoeder Freya getrokken heeft. Of was het toch de voorloper van de Noorse wilde kat, die zich ´voor de kar lieten spannen´. Een mooie gedachte is het natuurlijk wel. Mooier alleszins, als het feit dat de Blauwe Rus in Siberiën gekweekt werd als pelsleverancier voor kragen, mutsen en garneringen. Mooier klingt ook de these dat deze blauwe katten dergelijke dichte wenkbrauwen hadden, opdat bij het lopen de sneeuw niet zo zeer in de ogen zou vallen.

Met zeevaarders onderweg

Aangezien de vikingen een zeer reis- en veroveringslievend volk waren, kwamen al snel de eerste examplaren van deze kattensoort in Engeland, Spanje en Malta terecht. De blauwe katten kregen daarom ook namen als ´Malteserkat´, ´Blauwe Spanjaard´ of ´Archangelsk-kat´. De laatste naam stamt zeker ook van de handelsbetrekkingen die Engeland al in 1553 had in de haven van Archangelsk. Vanuit deze haven werd hout, pels en leder verscheept, en natuurlijk werden op deze schepen ook katten meegenomen om de kostbare vracht te bevrijden van ergerlijke knaagdieren. Op die manier kwamen de blauwe katten als verstekeling naar Noord-Engeland. Vandaag zouden katten het moeilijk hebben om het land in te komen wegens de strenge quarantainebepalingen in het land. (Groot-Brittannië kent geen dolheid en wil dat ook zo houden.)

Minnezang en het hof van de tsaar

Ook in de Noordse minnezang hadden de Blauwe katten hun plaats. Al rond 1300 zetten Skandinavische liedschrijvers oude gezangen op papier die toen al 400 tot 500 jaar oud waren. Overwegend Noorse Minnezangers huldigden de kat als dikke vriend van de mens. De kat had de opdracht de landerijen van muizen en ratten te bevrijden en daardoor de oogst te beschermen. Als beloning kreeg ze een warme slaapplaats in de stallen en een goed gevuld kommetje melk van de boer. Rond 1850 is ook het bestaan van Vadka, de Blauwe Rus aan het hof van de Russische tsaar opgetekend. Tsaar Nicolaas I was, zoals is gebleken, een grote vriend van deze kattensoort en de hoge adel volgde zijn voorbeeld. De Blauwe Rus was zo geliefd aan het hof, dat men het de kat toeliet, bij de kinderen van de tsaar te slapen. Verhalen doen de ronde, dat de kinderjuffrouwen de smaragdogige schoonheid ´s nachts op het kinderbed zette om boze geesten weg te houden. Deze verhalen zijn niet verzonnen, dat bewijzen fotodocumenten van Anna Wirubowa, toenmalige hofdame van de tsarina. Die fotos bewijzen dat aan het Russische hof een grote, grijze kat gehouden werd, die het bed deelde met de zoon van de tsaar. Of de kat ook de zoon van de tsaar van boze dromen spaarde, is nog de vraag; de warmte en het liefkozend spinnen van het dier hebben de jongen zeker goed gedaan .  

Passie van het hof van Engeland

In 1901 kregen koningin Victoria van Engeland en haar zoon Edward VII van de tsaar een heel bijzonder geschenk: een Blauwe Rus-kweekpaar kwam van het hof van de tsaar naar het hof van de koning in Engeland, aangezien ook de Britten de fascinatie voor deze blauwe elegantie deelden. In Engeland werd de kweek van de Blauwe Rus onder koninklijk patronaat geplaatst en Edward VII zelf werd voorzitter van de eerste kweekvereniging waarin de eerste kwekers van dit ras geörganiseerd waren. Een grote carrière voor een kat, die eigenlijk niet meer is dan een blauwe huiskat in koude noordelijke gebieden. De Blauwe Rus is echter goed uitgerust voor een leven in dergelijke gebieden. Haar pels is dubbel opgebouwd, zoals ook gekend is van noordelijke hondenrassen. De dekharen en onderharen zijn ongeveer even lang. De pels beschermt zowel tegen water als tegen grimmige koude. Een ander bijzonder kenmerk is de blauwachtige donkere huid van deze kat. Bij vele dieren in koude gebieden kan men een dergelijke donkere huidskleur vaststellen. Het is een extra hulp tegen het verlies van lichaamswarmte. 

Een recenter verhaal over de Blauwe Rus

Mevrouw Careew-Cox uit South Walden, Essex, importeerde in 1893 een kat, Olga genaamd, uit Archangelsk ín Groot-Brittannië. Olga was de moeder van de kweekkater Bayard (geboren in 1898) en vormde samen met Fashoda en Yula (geïmporteerd in respectievelijk 1896 en 1901) en met de vader van Bayard, King Vladimir, de stamboom van haar kweek. Bij de verdere kweekontwikkeling en de integratie van de nieuwe Foreign Blue in de klasse van kortharige kattensoorten doken vanzelfsprekend enkele problemen op. Er bestonden al twee dergelijke blauwe rassen, namelijk British Blue en Chartreux, en het zou de kwekers van deze rassen zeker hebben bevallen, de Blauwe Rus te kunnen gebruiken in hun kweekprogramma. Uiteindelijk was het evenwel mogelijk, de Blauwe Rus als zelfstandig ras te kweken. De tweede wereldoorlog was dan een moeilijke fase, ook voor de kweekpogingen met de Blauwe Rus. Als de mensen zelf moeten vechten om te overleven, dan belanden de kweekbelangen op de tweede plaats. Het was dan ook niet verwonderlijk dat na de oorlog vooral in Zweden en in Nederland gekruist werd met Siamesen. Dat zorgde weliswaar voor een verbetering van de oogkleur, de kwaliteit van de pels en de lichaamsbouw werden echter negatief beïnvloed. Maria Rockford, die al voor de oorlog met de kweek van de Blauwe Rus begonnen was (Cattery ´Dunloe´), was een van de belangrijkste kwekers die zich inspande om de oorspronkelijke kenmerken van dit ras te bewaren.  

Een loopbaan als model? Geslaagd!

Inmiddels werken in gans Europa toegewijde kwekers met succes aan het behoud en de verbetering van de Blauwe Rus. Ook de reclameindustrie heeft al de bijzondere uitstraling van de groenogige schoonheid ontdekt. Zo liet een Duitse autobouwer een snaragdogige Blauwe Rus door een wagen rennen - de prooi was een wit muisje - en ook op de affiches van een grote producent van geneesmiddelen stralen de ogen van een ´Russin´. Zo zijn de slanke Blauwen er eens te meer in geslaagd, de oranjeogige British met hun rondere kop en een loggere lichaamsbouw op de achtergrond te dringen. 

Het gedrag van de Blauwe Rus

Russen zijn erg sociale katten. Ze bezitten toch ook een sterk kenmerkend dominant gedrag. In groep gehouden hebben ze voldoende ruimte nodig om elkaar te kunnen ontwijken. Het zijn zeer handige klimmers en springers die ook blij zijn met een natuurlijke omgeving. Ziet men ze jagen en zich uitleven, krijgt men steeds de indruk te maken te hebben met roofkatten, zo krachtig en elegant zijn hun bewegingen. Blauwe Russen zoeken hun mensen uit. Ze zijn meestal niet ieders vriend. Hebben ze eenmaal je hart verovert, dan duurt die vriendschap ook een leven lang. Zij zijn hun vrienden zeer genegen en bewijzen dat met tedere liefkozingen. Bovendien beschikken ze over een uitstekend moederinstinct. De baby´s worden voorzichtig verzorgd en op een zachte manier grootgebracht. Er werd op de koop toe al vastgesteld dat katers ijverig meehelpen met het opvoeden van de jongen. De jongen halen veel kattenkwaad uit, maar het is omnogelijk boos te worden als je eenmaal in de blauwe baby-ogen hebt gekeken. 

Blauwe ogen

De baby´s worden geboren met blauwe ogen. Na zes tot acht weken begint de kleur van de ogen te veranderen. Eerst vuilig geelbruin om dan langzaam in een mooi groen over te gaan. Sommige kattenjongen krijgen evenwel groene ogen zonder de ´bruine fase´ te doorlopen. Bij de kleine katten kan men in de pels vaak nog lichte strepen bemerken, die later verdwijnen. De pels van een volwassen Blauwe Rus mag geen strepen hebben en moet een zillverachtige glans bezitten. Deze glans ontstaat door de reflectie van licht op de pigmentloze haarspitsen.  

Waar vind ik deze elegantie op poten?

Interesseert u zich voor een Blauwe Rus? Laat u zich dan bij een goede kweker informeren! Het is eveneens vanzelfsprekend dat het dier is ingeënt tegen besmettingen en verkoudheid, bovendien moet de kat regelmatig ontwormd worden. Vraagt u naar een stamboom die door een erkende kweekvereniging aangeduid is. Het is ook een voordeel dat de kat een bloedtest op FeLV en FIV heeft ondergaan en een actueel gezondheidsattest bezit. Wie zijn kat goed verzorgd, veel aandacht geeft en passend te eten geeft, kan een leven lang genieten van een lieve, vriendelijke Blauwe Rus. Ze wordt voor u een aanhankelijke, onmisbare bewoner. Voor de meeste liefhebbers van deze blauwe schoonheid geldt de uitdrukking: eens een Blauwe Rus, altijd een Blauwe Rus. In uw geval zal het niet anders verlopen!